Ministerstwo Finansów wraz z rządem pracuje obecnie nad szeroką nowelizacją ustaw o podatkach dochodowych oraz ustawy o podatku od towarów i usług, która ma wejść w życie z początkiem 2026 roku. Projekt zmian – ujęty w wykazie prac legislacyjnych pod numerem UD116 – obejmuje zarówno modyfikacje stawek ryczałtu, zasad korzystania z ulg podatkowych, jak i nowe regulacje w zakresie VAT.
Celem reformy jest z jednej strony uszczelnienie systemu podatkowego, a z drugiej - dostosowanie niektórych przepisów do realiów gospodarczych i inflacyjnych. W praktyce jednak wiele z proponowanych rozwiązań może oznaczać zwiększenie obciążeń podatkowych dla przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą.
edną z kluczowych zmian będzie podwyższenie stawki ryczałtu do 17% dla usług wykonywanych na rzecz podmiotów powiązanych – w szczególności w sytuacjach, gdy osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą świadczy usługi na rzecz własnej spółki (np. spółki z o.o., w której jest wspólnikiem).
Do tej pory wielu przedsiębiorców korzystało ze stawki 8,5% lub 12%, co pozwalało na znaczne oszczędności podatkowe. Po zmianach stawka 17% obejmie m.in. usługi o charakterze zarządczym, doradczym, analitycznym czy informatycznym świadczone w ramach współpracy z własną spółką.
Z perspektywy praktyki doradczej oznacza to konieczność ponownej analizy modelu współpracy B2B ze spółką.
Duże zmiany czekają również osoby fizyczne korzystające z ulgi mieszkaniowej. Od 2026 r. środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości będą mogły być przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.
W praktyce oznacza to, że nie będzie już możliwe przekazanie pieniędzy np. dzieciom lub małżonkowi na zakup ich mieszkania i skorzystanie z ulgi. Ustawodawca doprecyzowuje pojęcie „własnych potrzeb mieszkaniowych”, ograniczając je do wydatków bezpośrednio związanych z miejscem zamieszkania podatnika – jego domu lub mieszkania.
W 2026 r. korzystanie z preferencji IP BOX (5% stawka PIT lub CIT dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej) będzie możliwe tylko dla podmiotów prowadzących realną działalność badawczo-rozwojową.
Projekt zakłada, że podatnik będzie musiał:
Celem zmian jest ograniczenie nadużyć polegających na sztucznym „tworzeniu” IP BOX bez faktycznego zaplecza kadrowego. W praktyce oznacza to, że indywidualni programiści i freelancerzy mogą mieć trudności z utrzymaniem prawa do preferencji, jeśli nie zatrudniają pracowników lub współpracowników.
Nowelizacja obejmie również przepisy dotyczące leasingu samochodów i ich dalszego zbycia. Obecnie możliwe jest przekazanie auta po zakończeniu leasingu w darowiźnie, a następnie jego sprzedaż po upływie sześciu miesięcy – bez obowiązku zapłaty podatku.
Od 2026 r. okres ten zostanie wydłużony do trzech lat, licząc od dnia darowizny. W efekcie sprzedaż samochodu przed upływem tego terminu będzie generowała przychód podlegający opodatkowaniu PIT.
Zmiana ta ma na celu ograniczenie wykorzystywania darowizn jako sposobu na uniknięcie opodatkowania sprzedaży aut firmowych.
Zmienią się także zasady obliczania tzw. daniny solidarnościowej, czyli dodatkowego 4-procentowego podatku od dochodów przekraczających 1 mln zł rocznie.
Od 2026 r. podstawa opodatkowania zostanie poszerzona o:
To oznacza, że podatnicy korzystający z tych instrumentów – często w celu planowania majątkowego i sukcesyjnego – będą musieli uwzględnić dodatkowe obciążenie fiskalne.
VAT – wyższy limit zwolnienia i nowy system weryfikacji kontrahentów
W obszarze VAT planowane są dwie kluczowe zmiany:
Po pierwsze, podniesiony zostanie limit zwolnienia podmiotowego z VAT – z obecnych 200 tys. zł do 240 tys. zł rocznej sprzedaży. Zmiana ta jest korzystna dla najmniejszych przedsiębiorców i ma na celu dostosowanie limitu do poziomu inflacji oraz realnych obrotów mikrofirm.
Po drugie, wprowadzony zostanie system weryfikacji kontrahenta online, umożliwiający szybkie sprawdzenie, czy dany podmiot jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Rozwiązanie to ma zwiększyć bezpieczeństwo obrotu i ograniczyć ryzyko nieświadomego udziału w karuzelach podatkowych.
Nowelizacja ustaw o PIT, CIT i VAT znajduje się obecnie w końcowej fazie prac rządowych (projekt UD116). Po przyjęciu przez Radę Ministrów trafi do Sejmu, a większość zmian ma wejść w życie z początkiem 2026 roku.
Warto jednak pamiętać, że proces legislacyjny może jeszcze wprowadzić korekty i obecne brzmienie projektu ustawy może ulec zmianie.
