Czy wydatki na psa można zaliczyć do kosztów firmowych? Choć brzmi to nietypowo, w praktyce coraz więcej przedsiębiorców zadaje sobie właśnie to pytanie. Zwłaszcza że rola psa w działalności gospodarczej może być bardzo różna – od ochrony mienia, przez budowanie wizerunku, po udział w terapii czy szkoleniach. W polskim systemie podatkowym kluczowe jest jednak jedno: czy dany wydatek ma związek z osiąganiem przychodów.
W tym artykule przedstawimy konkretne sytuacje, w których pies może stanowić koszt uzyskania przychodu. Pokażemy też, jakie rodzaje wydatków związanych z pupilem mogą być uzasadnione i jakiego rodzaju działalność to umożliwia. Jeśli prowadzisz firmę i zastanawiasz się, czy Twój pies „pracuje na siebie”, ten tekst jest dla Ciebie.
Koszty uzyskania przychodu to wszelkie wydatki, które są ponoszone po to, aby firma mogła zarabiać, utrzymać swoją działalność lub zabezpieczyć swoje źródło przychodów. Co do zasady, jeśli wydatek ma racjonalny związek z prowadzoną działalnością i przyczynia się do osiągania przychodów, może zostać uznany za koszt firmowy.
W praktyce oznacza to, że każda sytuacja musi być analizowana indywidualnie – nie wystarczy samo poniesienie i odpowiednie udokumentowanie wydatku. Trzeba jeszcze wykazać, że miał on realny związek z funkcjonowaniem firmy. Dotyczy to również nietypowych kosztów, takich jak wydatki na psa – nie są one z góry wykluczone, ale muszą być dobrze uzasadnione biznesowo.
W niektórych rodzajach działalności pies może pełnić funkcję ochronną, pomagając w zabezpieczeniu mienia firmy – szczególnie w przypadku obiektów, które są narażone na kradzież lub wandalizm. Jeśli przedsiębiorca jest w stanie wykazać, że pies pełni funkcję użytkową związaną bezpośrednio z prowadzoną działalnością, wydatki na jego utrzymanie mogą być uzasadnione jako koszt firmowy.
Dla przykładu, w interpretacji indywidualnej z dnia 28 sierpnia 2024 r. (sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.505.2024.2.HJ) podatniczka prowadząca działalność księgowo-doradczą złożyła wniosek o interpretację indywidualną, pytając, czy może zaliczyć do kosztów firmowych wydatki związane z utrzymaniem psa adoptowanego w celach ochrony mienia firmowego, dokumentacji i sprzętu – zarówno własnego, jak i powierzonego przez klientów. Wskazała, że pies pełni funkcję stróżującą w jej miejscu zamieszkania, które jednocześnie stanowi miejsce wykonywania działalności. Podatniczka nie posiadała alarmu ani monitoringu czy zabezpieczenia domofonem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się, że w opisanej sytuacji wydatki na psa mogą być uznane za koszt podatkowy, ponieważ jego obecność ma na celu ochronę majątku związanego z działalnością gospodarczą. Podkreślono, że spełniony został warunek związku z zabezpieczeniem źródła przychodów, co uzasadnia zaliczenie tych wydatków do kosztów firmowych.
Dla kontrastu, w interpretacji indywidualnej z 25 października 2023 r. (sygn. 0112-KDWL.4011.75.2023.1.WS), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej częściowo dopuścił możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z psem stróżującym. Wnioskodawca – programista prowadzący działalność gospodarczą w domu – argumentował, że pies będzie chronił sprzęt i dokumentację firmową, a także wspierał relacje z klientami. Fiskus nie uznał jednak, że wszystkie wydatki mają charakter firmowy. Podkreślono, że za koszt uzyskania przychodu można uznać (w części) wydatki związane z zakupem, szkoleniem oraz utrzymaniem psa w zakresie pełnienia przez niego funkcji stróżujących, tj. w takim zakresie, w jakim pies jest wykorzystywany na potrzeby zabezpieczenia źródła przychodów w działalności gospodarczej.
W interpretacji indywidualnej z 6 czerwca 2023 r. (sygn. 0114-KDIP2-2.4010.158.2023.2.PK) Dyrektor KIS uznał, że wydatki na zakup i utrzymanie psa mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeżeli zwierzę jest wykorzystywane w działaniach marketingowych spółki.
W przedstawionym stanie faktycznym pies brał udział w sesjach zdjęciowych, a jego wizerunek był wykorzystywany w materiałach promocyjnych publikowanych w social mediach, co realnie wpływało na zwiększenie zasięgów i zainteresowanie ofertą firmy. Organ podatkowy wskazał, że skoro działania z udziałem psa służą zwiększeniu sprzedaży usług, to wydatki na jego utrzymanie mają pośredni związek z przychodami i mogą być kwalifikowane jako koszty podatkowe.
Odmienne stanowisko zajął Dyrektor KIS w interpretacji z 30 listopada 2023 r. (0113-KDIPT2-1.4011.651.2023.1.MZ), w której odmówił uznania wydatków na zakup i utrzymanie psa za koszt uzyskania przychodów w jednoosobowej działalności gospodarczej w branży nieruchomości. Pomimo że wnioskodawczyni wykazywała, iż pies miał pełnić funkcję marketingową (w mediach społecznościowych) oraz wpływać na komfort klientów podczas spotkań, organ uznał, że wydatki te mają przede wszystkim charakter osobisty. Zwrócono uwagę, że pies nie ma bezpośredniego ani obiektywnie uzasadnionego wpływu na przychody z działalności gospodarczej, a związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wydatkiem a przychodem ma charakter zbyt luźny i teoretyczny.
W interpretacji indywidualnej z dnia 3 sierpnia 2023 r. (sygn. 0112-KDIL2-2.4011.454.2023.1.MM) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że wydatki na psa wykorzystywanego w działalności psychiatrycznej mogą stanowić koszty uzyskania przychodu. W sprawie chodziło o lekarkę prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą jako lekarz rezydent psychiatrii dzieci i młodzieży. Wykorzystywała ona psa z certyfikatem terapeutycznym do pracy z pacjentami. Pies pomagał w redukcji stresu u dzieci, co umożliwiało skuteczniejsze prowadzenie wizyt. Organ podatkowy uznał, że pies pełni funkcję terapeutyczną, a wydatki związane z jego utrzymaniem i szkoleniem (takie jak karma, opieka weterynaryjna, kursy dogoterapii) mają obiektywny związek z prowadzoną działalnością i służą zabezpieczeniu źródła przychodów. W efekcie mogą być uznane za koszty podatkowe.
Analiza dostępnych interpretacji indywidualnych pokazuje, że organy podatkowe prezentują niejednolite stanowisko w zakresie możliwości zaliczania wydatków na psa do kosztów uzyskania przychodów. Przykładowo, w niektórych przypadkach fiskus dopuszcza możliwość uwzględnienia takich kosztów – jak w przypadku psa pełniącego funkcje stróżujące czy terapeutyczne – pod warunkiem wykazania realnego związku z działalnością gospodarczą. W innych – jak przy wykorzystaniu psa w celach promocyjnych – interpretacje są już znacznie bardziej rozbieżne, a część z nich kończy się oceną negatywną.
W związku z tym warto przed podjęciem decyzji o rozliczeniu takich wydatków skonsultować się z doradcą podatkowym, który pomoże prawidłowo ocenić ryzyko i – w razie potrzeby – przygotować wniosek o interpretację indywidualną.
