Świąteczne prezenty dla pracowników to tradycja, która w wielu firmach ma na celu okazanie wdzięczności za całoroczną pracę. Jednak z perspektywy przepisów podatkowych nasuwa się pytanie: czy taki prezent traktować jako darowiznę, czy jako przychód ze stosunku pracy?
W artykule przyjrzymy się, kiedy i w jakich okolicznościach prezent świąteczny może zostać uznany za przychód, a jakie wyjątki mogą pozwalać na jego traktowanie w sposób odmienny. Zrozumienie tych zagadnień pomoże pracodawcom prawidłowo rozliczyć przekazywane świadczenia i uniknąć błędów w interpretacji przepisów.
Za przychody ze stosunku pracy (i stosunków pokrewnych) uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, w tym m.in. świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, a także wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Jednakże niektóre świadczenia otrzymane w ramach stosunku pracy mogą być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych – taka sytuacja następuje, jeśli prezenty stanowią darowiznę objętą podatkiem od spadków i darowizn.
Tym samym prezent podarowany przez pracodawcę pracownikowi może być traktowany na dwa sposoby – jako darowizna lub jako przychód z nieodpłatnego świadczenia. Z punktu widzenia przepisów podatkowych, kluczowe jest określenie, czy dany upominek mieści się w ramach darowizny, która podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, czy też powinien być traktowany jako przychód, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
To, czy prezent od pracodawcy będzie stanowił darowiznę, czy przychód z nieodpłatnych świadczeń, zależy przede wszystkim od tego, czy taki prezent:
Jeśli którekolwiek z powyższych kryteriów będzie spełnione, to co do zasady prezent będzie stanowił przychód ze stosunku pracy. Wówczas na pracodawcy spoczywa obowiązek obliczenia oraz pobrania zaliczki na podatek dochodowy.
Świadczenia przyznawane pracownikom w postaci upominków rzeczowych, które nie są dla nich dodatkową formą gratyfikacji za wykonaną pracę, należy zakwalifikować jako darowiznę. Będą to np. prezenty przekazywane z okazji świąt.
Organy podatkowe jako darowiznę uznawały w interpretacjach indywidualnych np. przekazanie nagród jubileuszowych w postaci voucheru na pobyt w hotelu SPA, bonów podarunkowych.
Wskazać należy, że z kosztów podatkowych wyłączone są darowizny przekazane dla osób fizycznych. Tym samym, wydatki na prezenty dla pracowników, które będą stanowiły darowiznę, nie mogą być zakwalifikowane jako koszty uzyskania przychodów po stronie pracodawcy.
To, że prezent od pracodawcy stanowi darowiznę, nie przesądza jeszcze o tym, że pracownik będzie obowiązany do zapłaty podatku.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje zwolnienia z tego obowiązku. W przypadku prezentu od pracodawcy, który zaliczany będzie do III grupy podatkowej, obowiązuje kwota wolna od podatku – 5.733 zł. Limit ten to suma wszystkich darowizn otrzymanych od jednego pracodawcy w ciągu 5 lat. Innymi słowy, wartość prezentu podarowanego przez pracodawcę należy uwzględniać w kontekście całkowitej sumy darowizn otrzymanych przez pracownika od tego samego pracodawcy w ciągu ostatnich 5 lat. Kwota wolna od podatku – 5.733 zł – dotyczy sumy wszystkich darowizn w tym okresie, a nie tylko prezentów otrzymanych w jednym roku.
Oznacza to, że jeśli w danym roku pracownik otrzyma prezent, który w połączeniu z wcześniejszymi darowiznami przekroczy ten limit, wówczas nadwyżka podlega opodatkowaniu.
Podsumowując, przy ocenie opodatkowania prezentu od pracodawcy kluczowe jest najpierw określenie, czy mamy do czynienia z darowizną, czy z przychodem ze stosunku pracy. Jeśli prezent traktowany jest jako darowizna, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, z uwzględnieniem kwoty wolnej od podatku. Z kolei jeśli prezent stanowi część wynagrodzenia za pracę, traktowany będzie jako przychód, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W każdym przypadku niezbędna jest indywidualna analiza sytuacji, aby właściwie zakwalifikować prezent i ustalić obowiązki podatkowe.
