Wspólne rozliczenie PIT jest jedną z najpopularniejszych preferencji podatkowych dostępnych dla małżonków. Może przynieść realną oszczędność, szczególnie wtedy, gdy pomiędzy dochodami małżonków występuje znaczna różnica. Sam fakt pozostawania w małżeństwie nie wystarcza jednak do skorzystania z tego rozwiązania - ustawa o PIT przewiduje kilka dodatkowych warunków.
Co do zasady małżonkowie są odrębnymi podatnikami i każdy z nich powinien rozliczyć swój podatek indywidualnie. Ustawa pozwala jednak, po spełnieniu określonych warunków, na zastosowanie szczególnego sposobu obliczenia podatku.
W takim przypadku najpierw ustala się odrębnie dochody każdego z małżonków i dokonuje przysługujących każdemu z nich odliczeń od dochodu. Następnie dochody małżonków są sumowane, a uzyskana kwota dzielona przez dwa. Od połowy łącznego dochodu oblicza się podatek według skali podatkowej, a otrzymaną kwotę mnoży się przez dwa. Właśnie ten mechanizm może powodować, że wspólne rozliczenie jest korzystniejsze niż dwa rozliczenia indywidualne.
Obecnie dochody opodatkowane według skali podlegają stawce 12% do podstawy opodatkowania wynoszącej 120 000 zł oraz stawce 32% od nadwyżki ponad tę kwotę. Kwota zmniejszająca podatek wynosi 3 600 zł.
Przykładowo, jeżeli jeden z małżonków osiągnie dochód w wysokości 180 000 zł, a drugi 60 000 zł, przy rozliczeniu indywidualnym część dochodu pierwszego małżonka znajdzie się już w drugim progu podatkowym. Przy wspólnym rozliczeniu łączny dochód wynoszący 240 000 zł zostanie podzielony na pół. Podatek zostanie więc obliczony od kwoty 120 000 zł i następnie podwojony. Przy założeniu braku innych ulg i odliczeń podatek przy rozliczeniu wspólnym wyniesie 21 600 zł, podczas gdy suma podatku obliczonego indywidualnie wyniosłaby 33 600 zł. Różnica to 12 000 zł.
Podstawowym warunkiem jest pozostawanie w związku małżeńskim oraz istnienie pomiędzy małżonkami wspólności majątkowej. Nie oznacza to jednak, że małżeństwo musi trwać przez cały rok.
Jeżeli związek małżeński został zawarty przed rozpoczęciem danego roku podatkowego, małżeństwo i wspólność majątkowa powinny trwać przez cały ten rok. Jeżeli natomiast ślub odbył się w trakcie roku, małżonkowie mogą skorzystać ze wspólnego rozliczenia już za ten rok, pod warunkiem że od dnia zawarcia małżeństwa do ostatniego dnia roku pozostawali zarówno w związku małżeńskim, jak i we wspólności majątkowej.
W konsekwencji zawarcie intercyzy ustanawiającej rozdzielność majątkową może pozbawić małżonków możliwości wspólnego rozliczenia za dany rok. Samo wspólne zamieszkiwanie czy prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego nie zastępuje wymaganej przez ustawę wspólności majątkowej.
Co istotne, wspólne rozliczenie jest możliwe również wtedy, gdy jedno z małżonków nie osiągnęło w danym roku żadnych przychodów opodatkowanych według skali albo jego dochód był na tyle niski, że nie powodował obowiązku zapłaty podatku. W takich właśnie sytuacjach preferencja może być szczególnie korzystna.
Samo prowadzenie działalności gospodarczej nie przekreśla prawa do wspólnego rozliczenia. Jeżeli przedsiębiorca opodatkowuje dochody z działalności według skali podatkowej, może co do zasady rozliczyć się wspólnie z małżonkiem.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku podatku liniowego albo ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zastosowanie w danym roku przepisów dotyczących tych form opodatkowania co do zasady wyklucza wspólne rozliczenie. Wyjątkiem jest ryczałt od przychodów z tzw. najmu prywatnego – osiąganie takich przychodów nie pozbawia małżonków prawa do wspólnego PIT.
Wspólne rozliczenie jest prawem, a nie obowiązkiem. Małżonkowie mogą więc każdego roku zdecydować, czy korzystniejsze będzie dla nich rozliczenie wspólne, czy złożenie dwóch zeznań indywidualnych.
Wybór wspólnego opodatkowania następuje bezpośrednio w zeznaniu rocznym PIT-37 albo PIT-36. Nie trzeba składać do urzędu skarbowego dodatkowego wniosku. Co więcej, wspólne zeznanie może zostać złożone przez jednego z małżonków. Ustawa przyjmuje wówczas, że działa on z upoważnienia drugiego małżonka.
Nie. W przypadku małżonków osiągających zbliżone dochody, które u każdego z nich mieszczą się w tym samym przedziale skali podatkowej, wspólne rozliczenie może nie przynieść dodatkowej korzyści. Największe znaczenie ma ono zazwyczaj wtedy, gdy dochody małżonków są wyraźnie nierówne, w szczególności gdy indywidualne rozliczenie powodowałoby opodatkowanie części dochodu jednego z nich stawką 32%, podczas gdy drugi małżonek osiąga znacznie niższe dochody lub nie osiąga ich wcale.
Przed złożeniem zeznania warto więc nie tylko sprawdzić, czy spełnione są ustawowe warunki wspólnego opodatkowania, ale również porównać wysokość podatku w obu wariantach. W bardziej złożonych sytuacjach – w szczególności gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje dochody zagraniczne albo korzysta z różnych form opodatkowania – możliwość zastosowania preferencji powinna zostać zweryfikowana z uwzględnieniem wszystkich źródeł przychodów.
W przypadku wątpliwości dotyczących możliwości wspólnego rozliczenia małżonków, w szczególności przy prowadzeniu działalności gospodarczej, uzyskiwaniu dochodów z różnych źródeł lub stosowaniu różnych form opodatkowania, warto skonsultować swoją sytuację z doradcą podatkowym. Prawidłowa analiza pozwala nie tylko uniknąć błędów w zeznaniu, ale również sprawdzić, czy wspólne rozliczenie rzeczywiście jest w danym przypadku najkorzystniejszym rozwiązaniem. Zapraszamy do skorzystania z naszych usług - pomożemy zweryfikować sposób rozliczenia i bezpiecznie zastosować dostępne preferencje podatkowe.
